သုတေသနနည်းလမ်းနှင့် ဒေတာ
မှတ်တမ်းကို ပြုစုပုံ
MCARI သုတေသနနည်းလမ်းနှင့် ဒေတာလမ်းညွှန်တွင် MCARI ၏ မှတ်တမ်းကို ပြုစုသည့် စည်းမျဉ်းများကို ဖော်ပြထားပါသည်— ထုတ်ပြန်သော field တစ်ခုစီတွင် ပါဝင်သည့်အရာ၊ ဖြစ်စဉ်အမျိုးအစား ၇ မျိုးနှင့် ဖြစ်စဉ်ခွဲ ၃၆ မျိုးကို တစ်ခုနှင့်တစ်ခု နယ်နိမိတ်ခွဲခြားပုံ၊ ကိန်းဂဏန်း field များက ရေတွက်သည့်အရာနှင့် မရေတွက်သည့်အရာ၊ နေရာတစ်ခုကို ကိုဩဒိနိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ပုံနှင့် အဖွဲ့အစည်းအမည်ကို စံသတ်မှတ်ပုံ။
ဒေတာလမ်းညွှန်
ဤဝက်ဘ်ဆိုက်နှင့် The Myanmar Conflict Monitor ရှိ ကိန်းဂဏန်းတိုင်းကို MCARI သုတေသနနည်းလမ်းနှင့် ဒေတာလမ်းညွှန်အရ ကုဒ်သတ်မှတ်ထားပါသည်။ ဒေတာလမ်းညွှန်ကို ၎င်းကို ကိုးကားသော အစီရင်ခံစာများနှင့် သီးခြားစီ ဗားရှင်းသတ်မှတ်ပါသည်။ ပြောင်းလဲမှုတစ်ခုတိုင်းသည် ဗားရှင်းအသစ်ဖြစ်စေပြီး ဗားရှင်းတိုင်းက မည်သည့်စာစောင်မှစ၍ အကျုံးဝင်သည်ကို ဖော်ပြပါသည်။ အစီရင်ခံစာတစ်ခုကို နောက်ပိုင်းထွက် ဗားရှင်းဖြင့် မည်သည့်အခါမျှ ပြန်လည်ပြုစုခြင်း မပြုပါ။
Methodology and Codebook v1.0 (PDF) →ထုတ်ဝေသည့်အရာနှင့် ဒေတာ ရယူပုံ
MCARI ၏ သုံးလပတ်နှင့် နှစ်ပတ်လည် အစီရင်ခံစာများကို မြန်မာနှင့် အင်္ဂလိပ် နှစ်ဘာသာဖြင့် အပြည့်အစုံ ထုတ်ဝေပါသည်။ အခြေခံ ဒေတာကိုမူ အပြည့်အစုံ ထုတ်ဝေခြင်း မပြုပါ။ တောင်းခံမှသာ ပေးအပ်ပြီး တောင်းခံချက်တွင် ကာလ၊ ပထဝီနယ်ပယ်နှင့် အသုံးပြုမည့် ရည်ရွယ်ချက်ကို ဖော်ပြရပါမည်။
Field နှစ်ခုကို မည်သည့်အခါမျှ ပေးအပ်ခြင်း မပြုပါ။ ဖော်ပြချက် မှတ်စုတွင် MCARI ၏ ဒေသတွင်း သတင်းရင်းမြစ်များနှင့် သတင်းထောက်များက ဖြစ်စဉ်တစ်ခုအကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည့်အရာကို မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး ၎င်းကို ထုတ်ပြန်ပါက ထိုလုပ်ငန်းကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သူများ ဖော်ထုတ်ခံရမည် ဖြစ်သည်။ အတန်းတစ်ခုစီနှင့်အတူ ပါရှိသော ကုဒ်သတ်မှတ်မှု မှတ်တမ်းကိုလည်း ထိုအကြောင်းရင်းကြောင့်ပင် ထုတ်ပေးခြင်း မပြုပါ။
Data release များနှင့် checksum များ
ဤဝက်ဘ်ဆိုက်ရှိ ကိန်းဂဏန်းများကို MCARI ၏ ဒေတာ အပ်ဒိတ်ဖြစ်သည်နှင့်အမျှ ဖြတ်ယူထားသော နံပါတ်တပ် data release တစ်ခုမှ ယူထားပါသည်။ release တစ်ခုစီကို တစ်ကြိမ်သာ ထုတ်ယူပြီး ၎င်းကို ဖြတ်ယူခဲ့သည့် ဒေတာ၏ SHA-256 checksum နှင့်အတူ သိမ်းဆည်းထားသဖြင့် ဝက်ဘ်ဆိုက်ပေါ်ရှိ ကိန်းဂဏန်းတိုင်းကို ပြန်လည်ထုတ်ယူနိုင်ပါသည်။
The Myanmar Conflict Monitor စာစောင်များကို ပုံသေ ဒေတာမူများမှ ကုဒ်သတ်မှတ်ပါသည်။ ဒေတာမူတစ်ခုတွင် ၎င်းအမည်တပ်ထားသည့် နှစ်နှင့် ယခင်နှစ်အားလုံး ပါဝင်ပြီး ဖြတ်ယူသည့်အခါ ၎င်း၏ checksum ကို မှတ်တမ်းတင်ပါသည်။
စာစောင်ပါ ကိန်းဂဏန်းနှင့် ဤဝက်ဘ်ဆိုက်ပါ ကိန်းဂဏန်း ကွာခြားနိုင်သည့် အကြောင်းရင်း
MCARI ၏ ဒေတာသည် ရှင်သန်နေသော မှတ်တမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ပိုမိုကောင်းမွန်သော အချက်အလက် ရရှိလာပါက အတန်းကို ပြင်ဆင်ပြီး ထုတ်ဝေပြီးသော ကိန်းဂဏန်းကို ထိန်းထားရန် ပြင်ဆင်ချက်များကို ဆိုင်းငံ့မထားပါ။
ထို့ကြောင့် အစီရင်ခံစာများကို ပုံသေ ဒေတာမူတစ်ခုဖြင့် ကိုးကားပါသည်။ စာစောင်တွင် ထုတ်ဝေထားသော ကိန်းဂဏန်းကို ထိုစာစောင်က ဖော်ပြထားသည့် ဒေတာမူမှ ပြန်လည်ထုတ်ယူနိုင်ပြီး အပြောင်းအလဲရှိသော ဒေတာက ရှေ့ဆက်သွားပြီးနောက်တွင်လည်း ထိုအတိုင်း ရှိနေပါသည်။ ဤဝက်ဘ်ဆိုက်တွင် ထိုအချိန်မှစ၍ ပြင်ဆင်ချက်အားလုံး ပါဝင်သော လက်ရှိ data release ကို ပြသပါသည်။ နှစ်ခု ကွာခြားပါက စာစောင်ပါ ကိန်းဂဏန်းသည် ၎င်း၏ ဒေတာမူအတွက် မှန်ကန်ပြီး ဝက်ဘ်ဆိုက်ပါ ကိန်းဂဏန်းသည် လက်ရှိ release အတွက် မှန်ကန်ပါသည်။
ကိုးကားပုံ
ဤဝက်ဘ်ဆိုက်ပါ ကိန်းဂဏန်းများ
MCARI, Myanmar Conflict Data, [release], Myanmar Conflict Analysis Research Institute, mcari.org, accessed [date].
တောင်းခံ၍ ရရှိသော ဒေတာ
MCARI, Myanmar Conflict Data, [edition], Myanmar Conflict Analysis Research Institute, supplied [date].
ဒေတာလမ်းညွှန်
MCARI, MCARI Methodology and Codebook, version 1.0 (U.S.: Myanmar Conflict Analysis Research Institute).
ကန့်သတ်ချက်များ
MCARI သည် သတင်းဖော်ပြချက်များက အတည်ပြုသည့်အရာကို မှတ်တမ်းတင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဒေတာက မပြသနိုင်သည့်အရာများမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။
- မှတ်တမ်းကို သတင်းဖော်ပြချက်များမှ တည်ဆောက်ထားသည်။ သတင်းဖော်ပြချက် နည်းပါးသည့်နေရာတွင် မှတ်တမ်းလည်း နည်းပါးသည်။ သုည ဟူသည်မှာ ဖြစ်စဉ်မရှိခဲ့ခြင်းကို ဆိုလိုခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိခြင်းကိုသာ ဆိုလိုပါသည်။ အချိန်နှင့်အမျှ မှတ်တမ်းတွင် ပြောင်းလဲမှုသည် ပဋိပက္ခ ပြောင်းလဲမှုကိုသာမက သတင်းဖော်ပြမှု ပြောင်းလဲမှုကိုလည်း ထင်ဟပ်နိုင်သည်။
- ကိန်းဂဏန်းများသည် အနည်းဆုံး ကိန်းများ ဖြစ်သည်။ သတင်းရင်းမြစ်က အရေအတွက် မဖော်ပြပါက သတ်မှတ်ထားသော ကိန်းတစ်ခုကို မှတ်တမ်းတင်ပြီး၊ စကားလုံးဖြင့် ဖော်ပြပါက ထိုစကားလုံးများ ခွင့်ပြုသည့် အနည်းဆုံး ကိန်းကို မှတ်တမ်းတင်ပါသည်။ အမှန်တကယ် ကိန်းဂဏန်းသည် မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ကိန်းထက် နည်းခြင်းထက် များခြင်းက ပိုဖြစ်လေ့ရှိပြီး မည်မျှ ကွာသည်ကို မသိနိုင်ပါ။ ခန့်မှန်းခြင်း၊ ကြားဖြည့်တွက်ချက်ခြင်း သို့မဟုတ် မော်ဒယ်ဖြင့် တွက်ချက်ခြင်း မပြုပါ။
- Field များ မရေတွက်သည့်အရာ။ ဒဏ်ရာရသူအတွက် field မရှိပါ။ နေရပ်စွန့်ခွာမှု ကိန်းဂဏန်းများသည် လူဦးရေကို ရေတွက်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဖြစ်စဉ်အလိုက် နေရပ်စွန့်ခွာမှု အကြိမ်ရေကို ပေါင်းရုံးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
- တည်နေရာ။ သတင်းရင်းမြစ်က ဖော်ပြသည့်နေရာသည် ထိုအတန်း၏ မြို့နယ်အတွင်း နေရာတစ်ခုတည်းနှင့်သာ ကိုက်ညီမှ ကိုဩဒိနိတ်ကို မှတ်တမ်းတင်ပါသည်။ မြို့နယ်အဆင့် သုံးသပ်ချက်တွင် မြို့နယ်အထိ နေရာမသတ်မှတ်နိုင်သော အတန်းများကို ဖယ်ထားပြီး ဖယ်ထားသော အတန်းအရေအတွက်ကို ဒေတာမူတိုင်းနှင့်အတူ ထုတ်ပြန်ပါသည်။
- ပါဝင်သူများ။ သတင်းဖော်ပြချက်က မဖော်ထုတ်နိုင်သော ကျူးလွန်သူကို အမည်မသိအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ပါသည်။ အမည်များကို MCARI ၏ မှတ်ပုံတင်စာရင်းနှင့် ညှိ၍ စံသတ်မှတ်ထားသဖြင့် ဒေတာထဲရှိ အမည်သည် သတင်းရင်းမြစ်က သုံးသည့် စကားလုံးနှင့် မတူတတ်ပါ။
- သတင်းရင်းမြစ် field။ ဖြစ်စဉ်ကို ဖော်ပြသည့် သတင်းဌာနများကို အမည်ဖော်ပြထားသော်လည်း အမျိုးအစား ခွဲခြားမထားပါ။ ထို့ကြောင့် ပဋိပက္ခတွင် ပါဝင်သူတစ်ဖွဲ့၏ ကိုယ်ပိုင်ပြောဆိုချက်ကို အခြေခံသော ဖြစ်စဉ် အချိုးကို ပေးအပ်သော ဒေတာမှ ခွဲထုတ်၍ မရနိုင်ပါ။
- ဒေတာကို ပြင်ဆင်မှုများ ရှိသည်။ → စာစောင်ပါ ကိန်းဂဏန်းနှင့် ဤဝက်ဘ်ဆိုက်ပါ ကိန်းဂဏန်း ကွာခြားနိုင်သည့် အကြောင်းရင်း
ဖြစ်စဉ်များကို မည်မျှ တိကျစွာ မှတ်တမ်းတင်ထားသနည်း (နှစ်အလိုက်)
| နှစ် | ဖြစ်စဉ် | မြို့နယ်အဆင့်အထိ နေရာ သတ်မှတ်ထားသည် | ဆောင်ရွက်သူ မသိရ |
|---|---|---|---|
| ၂၀၂၁ | ၁၇,၅၆၀ | ၉၆.၄% | ၁၂.၅% |
| ၂၀၂၂ | ၁၆,၄၁၆ | ၉၈.၅% | ၈.၁% |
| ၂၀၂၃ | ၁၃,၈၃၅ | ၉၉.၄% | ၇.၃% |
| ၂၀၂၄ | ၁၆,၂၉၂ | ၉၉.၄% | ၄.၀% |
| ၂၀၂၅ | ၁၇,၂၂၃ | ၉၅.၃% | ၃.၉% |
မြို့နယ်အဆင့်အထိ နေရာ သတ်မှတ်ထားသည်: တည်နေရာကို အနည်းဆုံး မြို့နယ်အဆင့်အထိ သိရှိသော ဖြစ်စဉ်များ။ ခရိုင် သို့မဟုတ် ပြည်နယ်/တိုင်းအဆင့်အထိသာ သိရှိသော ဖြစ်စဉ်များကို ပြည်နယ်/တိုင်းနှင့် နိုင်ငံအဆင့် ကိန်းဂဏန်းများတွင် ထည့်သွင်းရေတွက်သော်လည်း မြို့နယ်မြေပုံများတွင် မပြပါ။
ဆောင်ရွက်သူ မသိရ: ပထမ ဆောင်ရွက်သူကို အတည်မပြုနိုင်သည့် လက်နက်ကိုင်အုပ်စု အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဖြစ်စဉ်များ။
အမှားပြင်ဆင်ချက် မှတ်တမ်း
စာစောင်ထုတ်ဝေပြီးနောက် တွေ့ရှိသော ပြင်ဆင်ချက်များကို ဤနေရာတွင် မှတ်တမ်းတင်ပြီး နောက်ဒေတာမူတွင် ထည့်သွင်းပါသည်။ မှတ်တမ်းတစ်ခုစီတွင် စာစောင် သို့မဟုတ် release၊ ရက်စွဲနှင့် ပြောင်းလဲသည့်အရာကို ဖော်ပြပါသည်။
ထုတ်ဝေပြီးသော စာစောင်အတွက် ပြင်ဆင်ချက် မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း မရှိသေးပါ။
