Recording Myanmar's conflict event by event — who is killed, detained, and displaced, and where.
This issue uses MCARI data for Q1 2021 only. Classification follows the MCARI taxonomy.
This issue was written after the period it covers had closed. It carries neither a discussion of a difficult coding decision nor an Outlook.
April 2021
MCARI dataset, 2021 edition · MCARI_2021_v1.0.csv
Checksum in Annex A.
MCARI_Methodology_and_Codebook_v1.0.pdf · MCARI.ORG
MCARI Research Team
Any contributor may choose not to be named, and is not asked for a reason.
This report rests on the work of Myanmar's journalists. Every event in the MCARI dataset was first reported by a news organisation working in or on Myanmar, many of them under conditions that put their staff at risk.
MCARI (2021). The Myanmar Conflict Monitor: Q1 2021. Myanmar Conflict Analysis Research Institute.
Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0). Copy, redistribute and adapt for any purpose, including commercially, with credit to MCARI and an indication of any changes.
This applies to the report. It is not a licence over the dataset, which is distributed separately under its own terms.
(-) သည် နှိုင်းယှဉ်ရန် ကာလမရှိခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။
နေရပ်စွန့်ခွာမှု ကိန်းဂဏန်းများသည် လူဦးရေကို ရေတွက်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဖြစ်စဉ်အလိုက် နေရပ်စွန့်ခွာမှု အကြိမ်ရေကို ပေါင်းရုံးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
သေဆုံးမှုစုစုပေါင်းသည် အနည်းဆုံးအရေအတွက်သာ ဖြစ်သည်။ သေဆုံးသူ ရှိ၊ မရှိကို သတင်းရင်းမြစ်များက ဖော်ပြခြင်း မရှိသော ဖြစ်စဉ်များတွင် သေဆုံးမှု မထည့်သွင်းထားပါ။ အရေအတွက် မဖော်ပြဘဲ သေဆုံးမှုရှိကြောင်း ဖော်ပြသော ဖြစ်စဉ်ကို ၃ ဦးဟု မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး၊ မည်သည့်ဘက်မှဖြစ်ကြောင်း အတည်မပြုနိုင်သော သေဆုံးမှုများကိုလည်း ခွဲခြားထားခြင်း မရှိပါ။ မည်သည့်ကိန်းဂဏန်းကိုမျှ ခန့်မှန်းတွက်ချက်ထားခြင်း မရှိပါ။
၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက် အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်း ပထမဆုံး နှစ်လတာကာလအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပဋိပက္ခ အသွင်သဏ္ဌာန်သည် လူထုလှုပ်ရှားမှု အရှိန်အဟုန် မြင့်မားရာမှသည် သေဆုံးမှုနှုန်း မြင့်တက်လာသော နှိမ်နင်းမှုများဆီသို့ လျင်မြန်စွာ ကူးပြောင်းသွားခဲ့သည်။ MCARI ၏ မှတ်တမ်းများအရ ဤကာလအတွင်း ဖြစ်စဉ်ပေါင်း ၄,၀၈၅ ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး၊ အနည်းဆုံး လူပေါင်း ၇၉၆ ဦး သေဆုံးကာ ၆,၂၃၃ ဦး ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသည်။ သေဆုံးမှုများသည် ဖြစ်စဉ်အားလုံးတွင် ပျံ့နှံ့နေခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ ရက်စွဲအနည်းငယ်အတွင်း၌သာ သိသိသာသာ စုပြုံနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ စုစုပေါင်း သေဆုံးမှု၏ ၅၁.၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် အသေအပျောက်အများဆုံး ရက်ပေါင်း ၅ ရက်အတွင်း၌သာ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ မတ်လ ၂၇ ရက်နေ့ တစ်ရက်တည်းတွင်ပင် လူပေါင်း ၁၇၆ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ အသက်သေဆုံးစေနိုင်သော အင်အားသုံးမှုသည် မတ်လအတွင်း၌ စုပြုံနေသည်။
ယခုသုံးလပတ်၏ ပဋိပက္ခအခြေအနေကို သေဆုံးမှုကိန်းဂဏန်းဖြင့်သာ အကဲဖြတ်မည်ဆိုပါက အဓိကအခြေအနေအမှန်ကို မြင်နိုင်မည်မဟုတ်ပေ။ အကြောင်းမှာ ဖမ်းဆီးခံရသူ အရေအတွက်က အဓိကဖြစ်နေသောကြောင့်ဖြစ်ပြီး သေဆုံးသူ ၇၉၆ ဦးနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၇ ဒသမ ၈ ဆ (၆,၂၃၃ ဦး) အထိ ပိုမိုများပြားခဲ့သည်။ ဖြစ်စဉ်များကို မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြို့နယ် ၃၃၀ အနက် ၂၆၈ မြို့နယ်တွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
ပဋိပက္ခတွင် မတူညီသော အလွှာနှစ်ခုကို ခွဲခြားတွေ့မြင်နိုင်သည်။ ပထမအလွှာမှာ မြို့ပြများရှိ ဆန္ဒပြပွဲများနှင့် နှိမ်နင်းမှုများဖြစ်ပြီး၊ ဤနေရာ၌ သေဆုံးသူ ၅၆၁ ဦးအနက် ၅၅၃ ဦးမှာ အရပ်သားများ ဖြစ်ကြသည်။ ဒုတိယအလွှာမှာ နယ်စပ်ဒေသများရှိ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများဖြစ်ပြီး၊ ဤအလွှာ၌ သေဆုံးသူ ၂၁၈ ဦးအနက် ၁၄၂ ဦးမှာ စစ်တပ်နှင့် ဆက်စပ်အဖွဲ့များ ဖြစ်ကြသည်။ မြို့ပြဒေသများတွင် သေဆုံးသူ အားလုံးနီးပါးမှာ အရပ်သားများ ဖြစ်ခဲ့ပြီး နယ်စပ်ဒေသများတွင်မူ အခြေတည်ပြီးသား လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအကြား တိုက်ပွဲများ ပုံမှန်နှုန်းဖြင့် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဖြစ်စဉ် ၁,၉၄၀ ခု ရှိခဲ့ပြီး အများစုမှာ ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြမှုများနှင့် သပိတ်များ ဖြစ်သည်။ သေဆုံးသူ ၇၆ ဦး ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် မတ်လသို့ ရောက်သောအခါ ဖြစ်စဉ်အရေအတွက်သည် ၂,၁၄၅ ခုသို့ အနည်းငယ်သာ တိုးလာသော်လည်း၊ သေဆုံးသူအရေအတွက်မှာ ဖေဖော်ဝါရီထက် ၉ ဆခန့် မြင့်တက်လာကာ ၇၂၀ ဦးအထိ ရှိလာခဲ့သည်။ အဓိက အလှည့်အပြောင်းမှာ မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ လှိုင်သာယာတွင် ဖြစ်ပြီး တစ်ညတည်းတွင် ၄၉ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ မတ်လ ၂၇ ရက် တပ်မတော်နေ့တွင်မူ ပဋိပက္ခသည် အပြင်းထန်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ကာ မြို့နယ်ပေါင်း ၄၁ မြို့နယ်၌ လူပေါင်း ၁၇၆ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့အနက် ၁၃၅ ဦးမှာ အရပ်သားများ ဖြစ်ကြသည်။
လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခအလွှာတွင် KIO/KIA နှင့် KNU/KNLA တို့သည် ကာလတစ်လျှောက် စစ်တပ်နှင့် တိုက်ပွဲများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ကချင်ပြည်နယ်တွင် သေဆုံးသူ ၁၀၀ ဦး မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့ပြီး အရပ်သားမှာ ၁၄ ဦးသာ ဖြစ်သည်။ မတ်လကုန်တွင် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ စတင်အသုံးပြုလာခြင်းသည် ပဋိပက္ခ ထပ်မံပြင်းထန်လာကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ ဤကာလအတွင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသော နေရပ်စွန့်ခွာမှုဖြစ်စဉ်များ ၄၄,၁၁၆ ခု ရှိခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့အနက် ၉၅ ရာခိုင်နှုန်းကျော်မှာ မတ်လအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
မတ်လနှောင်းပိုင်းတွင် ဒေသအလိုက် လက်နက်ကိုင်ခုခံမှု၏ အစောဆုံး လက္ခဏာများကို စတင်တွေ့ရှိလာရသည်။ စစ်ကိုင်းတိုင်းရှိ ကလေးနှင့် တမူး၊ မကွေးတိုင်းရှိ ဂန့်ဂေါမြို့နယ်တို့မှ ဒေသခံများသည် စစ်တပ်၏ နှိမ်နင်းမှုများကို စတင်ခုခံလာကြသည်။ မှတ်တမ်းများအရ ၎င်းတို့ အသုံးပြုခဲ့သည်မှာ လက်လုပ်လက်နက်များသာဖြစ်ပြီး ကလေးတွင် လေသေနတ်နှင့် လက်လုပ်သေနတ်များ၊ ဂန့်ဂေါတွင် အမဲပစ်သေနတ်များ ဖြစ်သည်။
ဤသုံးသပ်ချက်ကာလအတွင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဖြစ်စဉ်အများစုမှာ အသက်သေဆုံးစေနိုင်သော အကြမ်းဖက်မှုများ မဟုတ်ကြပေ (Table 1 တွင် ကြည့်ပါ)။
| ဖြစ်စဉ်အမျိုးအစား | ဖြစ်စဉ်များ | ရာခိုင်နှုန်း | QoQ | YoY | သေဆုံးမှုများ | သေဆုံးမှု ရာခိုင်နှုန်း | ဖြစ်စဉ် ၁၀၀ လျှင် သေဆုံးမှု |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ဆန္ဒပြမှုနှင့် လူထုမငြိမ်သက်မှုများ | 2,942 | 72.0% | — | — | 0 | 0.0% | 0.0 |
| အဓမ္မဖိနှိပ်မှု | 496 | 12.1% | — | — | 2 | 0.3% | 0.4 |
| အရပ်သားများအပေါ် အကြမ်းဖက်မှု | 379 | 9.3% | — | — | 559 | 70.2% | 147.5 |
| လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခ | 184 | 4.5% | — | — | 218 | 27.4% | 118.5 |
| မဟာဗျူဟာမြောက် အပြောင်းအလဲများ | 71 | 1.7% | — | — | 0 | 0.0% | 0.0 |
| ပစ်မှတ်ထား အကြမ်းဖက်မှု | 8 | 0.2% | — | — | 17 | 2.1% | — |
| အခြား | 5 | 0.1% | — | — | 0 | 0.0% | — |
| စုစုပေါင်း | 4,085 | 100.0% | — | — | 796 | 100.0% | — |
ဤကာလအတွင်း ဖြစ်စဉ် ၂၀ အောက်သာရှိသော ဖြစ်စဉ်အမျိုးအစားများအတွက် နှုန်းထား (rate) အကွက်တွင် — ဟုသာ ပြသထားပြီး၊ အရေအတွက်ကိုမူ ဆက်လက်ဖော်ပြထားပါသည်။
ဤကော်လံရှိ နှုန်းများသည် ဖြစ်စဉ် ၁၀၀ လျှင် သုည ဒသမ ၀ မှ ၁၄၇ ဒသမ ၅ အထိ ရှိသဖြင့် စုစုပေါင်းကို ဖော်ပြမထားပါ။ ဖြစ်စဉ်အများစုတွင် သေဆုံးမှုမရှိသော မှတ်တမ်းတစ်ခုအတွက် ပျမ်းမျှနှုန်းထားတစ်ခုတည်းဖြင့် ဖော်ပြခြင်းက လက်တွေ့မြေပြင်အခြေအနေကို ထင်ဟပ်နိုင်မည်မဟုတ်ပါ။
သုည ဟူသည်မှာ ဖြစ်စဉ်မရှိခဲ့ခြင်းကို ဆိုလိုခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိခြင်းကိုသာ ဆိုလိုပါသည်။
ပဋိပက္ခပြင်းထန်မှုကို ဖြစ်စဉ်အရေအတွက်များဖြင့် တိုင်းတာလျှင် လွဲမှားနိုင်သည်။ အကြောင်းမှာ ဖြစ်စဉ်အမျိုးအစားအလိုက် သေစေနိုင်စွမ်း ကွာခြားမှု ကြီးမားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အရပ်သားများအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုတွင် သေစေနိုင်မှုနှုန်း အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ဖြစ်စဉ် ၁၀၀ လျှင် ၅၂ ဒသမ ၈ ခုတွင် သေဆုံးမှုများ မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့သည် (Table 1 ရှိ ၁၄၇ ဒသမ ၅ သည် ဖြစ်စဉ် ၁၀၀ လျှင် သေဆုံးသူ အရေအတွက်ဖြစ်ပြီး သေဆုံးမှုပါသော ဖြစ်စဉ် အရေအတွက် မဟုတ်ပါ)။ ယင်းနှင့်ကွဲပြားသည်က လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများဖြစ်ပြီး၊ ဖြစ်စဉ် ၁၀၀ လျှင် ၁၈ ခု၌သာ သေဆုံးမှုရှိခဲ့ကာ အဓမ္မဖိနှိပ်မှုများတွင် ဖြစ်စဉ် ၁၀၀ လျှင် သုည ဒသမ ၄ ခုသာ ရှိသည်။ MCARI သည် ဆန္ဒပြပွဲတစ်ခုတွင် ဖြစ်ပွားသော သေဆုံးမှုကို ဆန္ဒပြမှု၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် မှတ်တမ်းမတင်ဘဲ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက ဆန္ဒပြသူများအား တိုက်ခိုက်မှု (အရပ်သားများအပေါ် အကြမ်းဖက်မှု) အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်သဖြင့် ဆန္ဒပြမှု အမျိုးအစားတွင် သေဆုံးမှု မရှိပေ။ ဖြစ်စဉ်အရေအတွက်သည် အကြမ်းဖက်မှုကို တိုင်းတာသည့် အတိုင်းအတာ မဟုတ်ပေ။
ဖြစ်စဉ် ၇၂.၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ဆန္ဒပြမှုများဖြစ်ပြီး ၁၂.၁ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းမှုများ ပါဝင်သည့် အဓမ္မဖိနှိပ်မှုများ ဖြစ်သည်။ ဤ category နှစ်ခုပေါင်းသည် စုစုပေါင်းမှတ်တမ်း၏ ၈၄.၂ ရာခိုင်နှုန်းရှိသော်လည်း၊ သေဆုံးမှုစုစုပေါင်း၏ ၀.၃ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။ အပြန်အလှန်အားဖြင့် အရပ်သားများအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုနှင့် လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခတို့သည် ဖြစ်စဉ်အရေအတွက်အားဖြင့် ၁၃.၈ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှိသော်လည်း၊ သေဆုံးမှု၏ ၉၇.၆ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ဤဖြစ်စဉ်များအတွင်းမှ ဖြစ်သည်။ ဖေဖော်ဝါရီမှ မတ်လအတွင်း သိသာသော အပြောင်းအလဲမှာ ဆန္ဒပြပွဲများ ၈၇.၀ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၅၈.၅ ရာခိုင်နှုန်းသို့ လျော့ကျသွားချိန်တွင်၊ အရပ်သားများအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုမှာ ၁.၉ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၁၆.၀ ရာခိုင်နှုန်းသို့ မြင့်တက်လာခြင်း ဖြစ်သည် (Figure 1 တွင် ကြည့်ပါ)။
သုညနှင့် နီးစပ်သော ဖြစ်စဉ်များအပါအဝင် ဖြစ်စဉ်အမျိုးအစား ၇ ခုလုံးကို ပြသထားသည်။ မီးခိုးရောင်ဖြင့် ပြထားသော အတန်းသည် ကာလတစ်လျှောက် ရာခိုင်နှုန်းအမှတ် ၂ မှတ် သို့မဟုတ် ထို့ထက်နည်းသည့် အပြောင်းအလဲသာရှိပြီး ကျန်အတန်းများကို သက်ဆိုင်ရာအရောင်များဖြင့် ပြထားသည်။ နောက်ဆုံးလအတွက် အစက်ကို အရောင်ဖြည့်ထားပြီး ယခင်လများအတွက် အစက်များကို အရောင်မဖြည့်ဘဲ ပြထားသည်။
ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဆန္ဒပြပွဲ ၁,၆၈၈ ခု (စုစုပေါင်းဖြစ်စဉ်၏ ၈၇.၀ ရာခိုင်နှုန်း) ရှိခဲ့ရာမှ မတ်လတွင် ၁,၂၅၄ ခု (၅၈ ဒသမ ၅ ရာခိုင်နှုန်း) သို့ အရေအတွက်အရရော အချိုးအစားအရပါ သိသာစွာ လျော့ကျသွားခဲ့သော်လည်း စုစုပေါင်း မှတ်တမ်းတင်ဖြစ်စဉ် အရေအတွက်မှာ ၁,၉၄၀ မှ ၂,၁၄၅ အထိ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ဤကဲ့သို့ ဆန္ဒပြပွဲဖြစ်စဉ် ၄၃၄ ခု လျော့ကျသွားခြင်းသည် အခြေအနေ တည်ငြိမ်သွားခြင်းကို ပြသခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ လျော့ကျသွားသော ကွက်လပ်ကို နှိမ်နင်းမှုများနှင့် ဖမ်းဆီးမှုများက အစားထိုး ဝင်ရောက်လာခြင်းသာ ဖြစ်သည်။
ဤကာလအတွင်း သေဆုံးမှုများသည် ရက်စွဲအလိုက် အလွန်အမင်း စုပြုံနေသည်ကို တွေ့ရသည် (Figure 2 တွင် ကြည့်ပါ)။
နေ့စဉ် ဖြစ်ပွားသော ဖြစ်စဉ်အရေအတွက်သည် သေဆုံးမှုအတိုင်းအတာကို အဆုံးအဖြတ်ပေးခြင်း မဟုတ်ပေ။ မတ်လအတွင်း သေဆုံးမှုများ မြင့်တက်လာခြင်းသည် ဖြစ်စဉ်အရေအတွက် များလာခြင်းကြောင့် မဟုတ်ဘဲ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုချင်းစီ၏ သေစေနိုင်စွမ်း မြင့်မားလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။
ဖြစ်စဉ်အများဆုံးရက်များကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါက ဤကွဲလွဲချက်ကို ရှင်းလင်းစွာ မြင်တွေ့နိုင်သည်။ ဖြစ်စဉ် ဒုတိယအများဆုံး မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီ ၉ ရက် (ဖြစ်စဉ် ၁၂၅ ခု) တွင် သေဆုံးသူ ၁ ဦးသာ ရှိခဲ့သည်။ ယင်းနှင့် လုံးဝကွဲလွဲလျက် ဖြစ်စဉ်အများဆုံး ဖြစ်သည့် မတ် ၂၇ ရက်တွင် ဖြစ်စဉ်အရေအတွက် နီးပါးတူညီသော်လည်း (ဖြစ်စဉ် ၁၂၉ ခု) သေဆုံးသူ ၁၇၆ ဦးအထိ ရှိခဲ့သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ဖြစ်စဉ်အရေအတွက်နှင့် သေဆုံးမှုအကြား ဆက်စပ်မှုမှာ အားနည်းသည်ကို တွေ့ရသည် (correlation ၀ ဒသမ ၂၃)။
ဤမြင့်တက်မှုကို ရက်သတ္တပတ်အလိုက် တိုင်းတာနိုင်သည်။ မတ်လ ပထမပတ်တွင် စစ်တပ်ကို လုပ်ဆောင်သူအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ဖြစ်စဉ်များ၏ ၇ ဒသမ ၀ ရာခိုင်နှုန်းတွင် သေဆုံးမှုရှိခဲ့ရာမှ စတုတ္ထပတ် (မတ် ၂၂ မှ ၂၈ ရက်) တွင် ၄၀ ဒသမ ၂ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ စစ်တပ်ကို လုပ်ဆောင်သူအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခုတွင် သေဆုံးမှု မှတ်တမ်းဝင်နိုင်ခြေသည် ၅ ဒသမ ၇ ဆ တက်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
မှတ်တမ်းတင်ထားသော သေဆုံးသူ ၇၉၆ ဦးအနက် ၇၆.၁ ရာခိုင်နှုန်း (၆၀၆ ဦး) မှာ အရပ်သားများ ဖြစ်ကြသည်။ ၁၆၀ ဦးမှာ စစ်တပ်နှင့် ဆက်စပ်အဖွဲ့များ ဖြစ်ပြီး ၁၂ ဦးမှာ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များမှ ဖြစ်သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အရပ်သားသေဆုံးမှု ၅၉ ဦး ရှိခဲ့ရာမှ မတ်လတွင် ၅၄၇ ဦးအထိ ၉ ဆကျော် မြင့်တက်လာခြင်းသည် နှိမ်နင်းမှုများ၏ ပြင်းထန်မှုကို မီးမောင်းထိုးပြနေသည် (Table 2 တွင် ကြည့်ပါ)။
| လ | စစ်တပ်နှင့် ဆက်စပ်အဖွဲ့များ | လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ | အရပ်သားများ | အတည်မပြုနိုင်သူများ | စုစုပေါင်း | အရပ်သား ရာခိုင်နှုန်း |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ | 6 | 11 | 59 | 0 | 76 | 77.6% |
| ၂၀၂၁ မတ် | 154 | 1 | 547 | 18 | 720 | 76.0% |
| ကာလ | 160 | 12 | 606 | 18 | 796 | 76.1% |
တစ်လအတွင်း သေဆုံးမှုစုစုပေါင်း ၂၀ အောက်နည်းပါးပါက၊ အဆိုပါ အချိုးအစားအတွက် အပြောင်းအလဲ (Trend) ကို စာသားများတွင် ထည့်သွင်းရေးသားမည်မဟုတ်ဘဲ ဂရပ်ဇယားများတွင်လည်း အမှတ်အသားများကို အရောင်မပါဘဲ ပြသထားသည်။
သေဆုံးမှုအရေအတွက်သည် ဖေဖော်ဝါရီလနှင့် မတ်လကြားတွင် ကိုးဆအထိ မြင့်တက်လာခဲ့သော်လည်း ထိခိုက်သေဆုံးရသည့် အဓိကအုပ်စုမှာမူ ပြောင်းလဲခြင်း မရှိပေ။ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် အရပ်သား ထိခိုက်သေဆုံးမှု အချိုးသည် ၇၇ ဒသမ ၆ ရာခိုင်နှုန်းရှိခဲ့ပြီး မတ်လတွင် ၇၆ ဒသမ ၀ ရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့သည်။ အကြမ်းဖက်မှု ပမာဏ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာသော်လည်း သေဆုံးသူများထဲရှိ အရပ်သားအချိုးမှာ မပြောင်းလဲပေ။
သေဆုံးမှု မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ဖြစ်စဉ် ၂၄၃ ခုသည် အဆိုပါကာလအတွင်း ဖြစ်စဉ်အားလုံး၏ ၅.၉% ဖြစ်ပြီး ၎င်းတွင် မှတ်တမ်းဝင် သေဆုံးမှု ၇၉၆ ဦးစလုံး ပါဝင်နေသည်။ အထက်ပါ (Bar charts)များသည် သေဆုံးမှုအများဆုံး ဖြစ်စဉ်အနည်းငယ်အတွင်း ထိုသေဆုံးမှုစုစုပေါင်း၏ မည်မျှပမာဏ ကျရောက်နေသည်ကို ပြသနေပါသည်။
ပျမ်းမျှကိန်းဂဏန်းကို အသုံးပြုခြင်းသည် သေစေနိုင်သော အကြမ်းဖက်မှုများ၏ အမှန်တကယ် သဘောသဘာဝကို ဖုံးကွယ်သွားနိုင်သည်။ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုလျှင် ပျမ်းမျှ သေဆုံးမှု သုည ဒသမ ၁၉ ဆိုသည့် ကိန်းဂဏန်းသည် လက်တွေ့မြေပြင်မှ မည်သည့်ဖြစ်စဉ်ကိုမျှ ကိုယ်စားမပြုပေ။ ဒေတာအချက်အလက်များအရ သေဆုံးမှုများသည် အချိုးအစားမမျှတစွာ စုပြုံနေသည်ကို တွေ့ရပြီး မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဖြစ်စဉ်အများစုဖြစ်သည့် ဖြစ်စဉ် ၃,၈၄၂ ခု (စုစုပေါင်း၏ ၉၄ ဒသမ ၁ ရာခိုင်နှုန်း) တွင် သေဆုံးမှု မှတ်တမ်းမရှိပေ။ ယင်းနှင့် လုံးဝဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် သေဆုံးမှုစုစုပေါင်း၏ ၄၀ ဒသမ ၈ ရာခိုင်နှုန်းသည် အလွန်ပြင်းထန်သော ဖြစ်စဉ် ၂၀ ခုတည်းတွင်သာ စုပြုံဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ သေဆုံးမှုများသည် ဖြစ်စဉ်အားလုံးတွင် ညီမျှစွာ ပျံ့နှံ့နေခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ သေဆုံးမှုမရှိသော ဖြစ်စဉ်အများအပြားကြားတွင် လူအများအပြားသေဆုံးစေသည့် ဖြစ်စဉ်အနည်းငယ်အပေါ်တွင်သာ စုပြုံဖြစ်ပေါ်နေသည်။
မတ်လ ၁၄ ရက်နေ့ လှိုင်သာယာဖြစ်စဉ်တွင် ၄၉ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အားလုံးမှာ အရပ်သားများ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ပြင် မတ်လ ၂၇ ရက်နေ့သည် ဤကာလအတွင်း အဆိုးဝါးဆုံးနေ့ဖြစ်ပြီး၊ တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ မြို့နယ်ပေါင်း ၄၁ မြို့နယ်၌ ဖြစ်စဉ် ၁၂၉ ခုအတွင်း လူပေါင်း ၁၇၆ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။ ၎င်းသေဆုံးမှုတွင် အရပ်သား ၁၃၅ ဦးနှင့် စစ်တပ်နှင့် ဆက်စပ်အဖွဲ့များမှ ၄၀ ဦး ပါဝင်ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် နိုင်ငံ၏ မတူညီသော နေရာအသီးသီး၌ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည် (Table 3 တွင် ကြည့်ပါ)။
| ရက်စွဲ (၂၀၂၁) | သေဆုံးသူ | ၎င်းတို့အနက် အရပ်သား | မှတ်တမ်းတင် ဖြစ်စဉ်များ | သေဆုံးမှုရှိသည့် မြို့နယ်များ | ပဋိပက္ခ ရာခိုင်နှုန်း |
|---|---|---|---|---|---|
| မတ် ၂၇ | 176 | 135 | 129 | 41 | 25.0% |
| မတ် ၁၄ | 97 | 95 | 75 | 14 | 0.0% |
| မတ် ၂၈ | 54 | 25 | 68 | 11 | 51.9% |
| မတ် ၃၀ | 43 | 22 | 63 | 11 | 72.1% |
| မတ် ၂၉ | 38 | 38 | 64 | 9 | 7.9% |
မတ် ၃၁ တွင်လည်း သေဆုံးသူ ၃၈ ဦး မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
မြို့နယ်အဆင့် အတည်မပြုနိုင်သော ဖြစ်စဉ်များမှ သေဆုံးမှုများကို သေဆုံးသူကော်လံတွင် ထည့်သွင်းရေတွက်ထားသော်လည်း မြို့နယ်ကော်လံတွင် ထည့်သွင်းမထားပါ - ၂၀၂၁ မတ်လ ၂၇ရက် - ၃၂။
သေဆုံးမှုအများဆုံးရက်များကို ခွဲခြမ်းကြည့်ရာတွင် သေစေနိုင်သော အကြမ်းဖက်မှုများ၏ နောက်ကွယ်၌ ကွဲပြားသည့် လှုပ်ရှားမှုပုံစံ နှစ်ရပ်ရှိနေသည်။ မတ် ၂၇ ရက်တွင် မြို့နယ်ပေါင်း ၄၁ ခု၌ သေဆုံးသူ ၁၇၆ ဦးအထိ ရှိခဲ့ပြီး ထိုနေ့ သေဆုံးမှု၏ ၂၅ ဒသမ ၀ ရာခိုင်နှုန်းသာ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခ ဖြစ်စဉ်များမှ ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် တစ်ပြိုင်နက်တည်း နှိမ်နင်းခဲ့မှုကို ပြသနေသည်။ မတ် ၁၄ ရက်သည်လည်း အလားတူပုံစံဖြစ်ပြီး မြို့နယ် ၁၄ ခု၌ သေဆုံးသူ ၉၇ ဦးရှိခဲ့ကာ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခ လုံးဝမပါဝင်ပေ။
ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် မတ် ၃၀ ရက်တွင် သေဆုံးသူ ၄၃ ဦးမှာ မြို့နယ် ၁၁ ခုတည်းတွင်သာ ရှိခဲ့ပြီး ထိုနေ့ သေဆုံးမှု၏ ၇၂ ဒသမ ၁ ရာခိုင်နှုန်းမှာ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခ ဖြစ်စဉ်များမှ ဖြစ်သည်။ ဤကွဲလွဲနေသော ပုံစံများသည် မတူညီသော အခြေအနေများကို ဖော်ပြနေသည်။ ပထမပုံစံ (မတ် ၂၇) သည် နှိမ်နင်းမှုများကို တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် မည်မျှကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်ကို ပြသနေပြီး၊ ဒုတိယပုံစံ (မတ် ၃၀) ကမူ သီးခြားဖြစ်ပွားသော မြေပြင်တိုက်ပွဲများ မည်မျှပြင်းထန်သည်ကို ဖော်ပြနေခြင်းဖြစ်သည်။
အသေအပျောက် အများဆုံးဖြစ်စဉ် ၁၀ ခုတွင် အရပ်သားများအား တိုက်ခိုက်မှု ၄ ခုနှင့် လက်နက်ကိုင် ထိတွေ့မှု ၆ ခု ပါဝင်သည် (Table 4 တွင် ကြည့်ပါ)။
| ရက်စွဲ (၂၀၂၁) | မြို့နယ် | အမျိုးအစား | သေဆုံးသူ | ၎င်းတို့အနက် အရပ်သား |
|---|---|---|---|---|
| မတ် ၁၄ | လှိုင်သာယာ, ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး | အရပ်သားများအား တိုက်ခိုက်မှု | 49 | 49 |
| မတ် ၂၇ | မန္တလေး (မြို့အဆင့်), မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး | အရပ်သားများအား တိုက်ခိုက်မှု | 32 | 32 |
| မတ် ၂၇ | ကျောက်ကြီး, ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့ပိုင်း) | တိုက်ပွဲ | 30 | 0 |
| မတ် ၃၁ | မိုးညှင်း, ကချင်ပြည်နယ် | တိုက်ပွဲ | 30 | 0 |
| မတ် ၂၈ | ဖားကန့်, ကချင်ပြည်နယ် | တိုက်ပွဲ | 28 | 0 |
| မတ် ၁၈ | ဖားကန့်, ကချင်ပြည်နယ် | တိုက်ပွဲ | 20 | 0 |
| မတ် ၂၉ | ဒဂုံမြို့သစ် (တောင်ပိုင်း), ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး | အရပ်သားများအား တိုက်ခိုက်မှု | 17 | 17 |
| မတ် ၁၄ | သင်္ဃန်းကျွန်း, ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး | အရပ်သားများအား တိုက်ခိုက်မှု | 12 | 12 |
| မတ် ၂၇ | ဖာပွန်, ကရင်ပြည်နယ် | တိုက်ပွဲ | 11 | 0 |
| မတ် ၃၀ | ရွှေကျင်, ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့ပိုင်း) | လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု | 11 | 0 |
မှတ်တမ်းတွင် မြို့နယ်အစား မြို့အဖြစ် ဖော်ပြထားမှုများကို (မြို့အဆင့်) ဟု အမှတ်အသားပြုထားသည်။ ဤဇယားသည် မြို့နယ်အလိုက် စုစုပေါင်းကိုမဟုတ်ဘဲ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုချင်းစီကို စာရင်းပြုစုထားခြင်းဖြစ်၍ မြို့နယ်အဆင့် သတ်မှတ်မရသော ကန့်သတ်ချက်မှာ ဤဇယားနှင့် မသက်ဆိုင်ပါ။
သေဆုံးမှု အဆိုးဝါးဆုံး ဖြစ်စဉ် ၁၀ ခုကို ခွဲခြမ်းကြည့်ရာတွင် ပဋိပက္ခ၏ လုံးဝကွဲပြားသော အခြေအနေကို တွေ့ရပြီး၊ ဇယားတစ်ခုတည်းတွင် မတူညီသော စစ်ပွဲနှစ်ခုကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဖော်ပြနေသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။ ထိခိုက်သေဆုံးသူများ၏ နောက်ခံအခြေအနေကို ကြည့်ပါက ကြားခံအခြေအနေ လုံးဝမရှိသည်ကို တွေ့ရသည်။ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက ဆန္ဒပြသူများအား တိုက်ခိုက်မှုကို အရပ်သားများအား တိုက်ခိုက်မှုအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် ဖြစ်စဉ် ၄ ခုတွင် သေဆုံးသူ ၁၁၀ ဦး ရှိခဲ့ရာ အားလုံးမှာ အရပ်သားများဖြစ်သည်။
ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် ကျန်ရှိသော လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခနှင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်စဉ် ၆ ခုတွင် သေဆုံးသူ ၁၃၀ ဦးရှိခဲ့သော်လည်း အရပ်သားသေဆုံးမှု တစ်ဦးမျှ မပါဝင်ကြောင်း တွေ့ရသည်။ ဤကဲ့သို့ လုံးဝကွဲလွဲနေမှုက အဆိုပါ အချက်အလက်များသည် အရပ်သားများအပေါ် တစ်ဖက်သတ် အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများနှင့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များအကြား အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်သည့် မြေပြင်တိုက်ပွဲများဟူ၍ မျဉ်းပြိုင်ပုံစံ ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း သက်သေပြနေသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပဋိပက္ခမြေပုံကို ဖြစ်စဉ်အရေအတွက်နှင့် သေဆုံးမှုအလိုက် နှစ်မျိုးခွဲခြား မြင်တွေ့နိုင်သည်။ ဖြစ်စဉ်များမှာ မြို့နယ်ပေါင်း ၂၆၈ ခု၌ ပျံ့နှံ့ဖြစ်ပွားခဲ့သော်လည်း၊ သေဆုံးမှုများကို မြို့နယ် ၁၀၆ ခု၌သာ မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခဲ့သည်။ မြို့နယ် ၁၆၂ ခု (၆၀ ဒသမ ၄ ရာခိုင်နှုန်း) တွင် သေဆုံးမှု မှတ်တမ်းမရှိပေ (Map 1 တွင် ကြည့်ပါ)။
စက်ဝိုင်းအရွယ်အစားသည် ဖြစ်စဉ်အရေအတွက်ကို ကိုယ်စားပြုပြီး၊ အရောင်ဖြည့်ထားမှုသည် သေဆုံးမှုကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အရောင်မပါသော စက်ဝိုင်းကြီးများသည် ဖြစ်စဉ်များပြားသော်လည်း သေဆုံးမှုမရှိသည့် မြို့နယ်များကို ပြသည်။ စုစုပေါင်း ဖြစ်စဉ် ၄,၀၈၅ ခုအနက် ၁၆၈ ခုမှာ မြို့နယ်အဆင့် အတည်မပြုနိုင်သဖြင့် မြေပုံတွင် ထည့်သွင်းမထားပါ။
Boundaries: MIMU 250k admin-3 (township) polygon boundaries, valid on 15 February 2024. Projection: Albers equal-area conic (d3.geoConicEqualArea).
မြေပုံကို လေ့လာရာတွင် စက်ဝိုင်းအရွယ်အစားများက ဖြစ်စဉ်အရေအတွက်ကို ကိုယ်စားပြုပြီး၊ အရောင်များက သေဆုံးမှုကို ညွှန်ပြကာ အကြမ်းဖက်မှု၏ အမှန်တကယ် ပြင်းထန်မှုကို ၎င်းတွင်မြင်နိုင်သည်။ ဖြစ်စဉ်များခြင်းနှင့် သေဆုံးမှုများခြင်းမှာ ထပ်တူမကျပေ။
မြေပုံပေါ်ရှိ အကြီးဆုံးစက်ဝိုင်းများဖြစ်သော ဖြစ်စဉ်အများဆုံး မြို့နယ် ၂၀ သည် စုစုပေါင်း သေဆုံးမှု၏ ၂၂ ဒသမ ၇ ရာခိုင်နှုန်း ကိုသာ ကိုယ်စားပြုသည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် သေဆုံးမှု အဆိုးဝါးဆုံး မြို့နယ် ၂၀ တွင်မူ စုစုပေါင်း သေဆုံးမှု၏ ၅၄ ဒသမ ၆ ရာခိုင်နှုန်းအထိ စုပြုံနေသည်။ ဤအချက်က ဖြစ်စဉ်အများဆုံး ဖြစ်ပွားသည့်နေရာနှင့် သေဆုံးမှု အများဆုံးနေရာတို့ကြား ကွဲလွဲမှုကြီးမားကြောင်း မြင်နိုင်သည်။
ဥပမာအားဖြင့် ရန်ကုန်တိုင်း၊ တိုက်ကြီးမြို့နယ်သည် ဖြစ်စဉ်အရေအတွက် ၈၂ ခုဖြင့် အများဆုံးဖြစ်သော်လည်း သေဆုံးသူ မှတ်တမ်းမရှိပေ။ အပြန်အလှန်အားဖြင့် ပဲခူးတိုင်း (အရှေ့ပိုင်း)၊ ကျောက်ကြီးမြို့နယ်တွင် ဖြစ်စဉ် ၉ ခုသာ ရှိသော်လည်း လူပေါင်း ၃၀ သေဆုံးခဲ့သည်။ သေဆုံးမှုအများဆုံး မြို့နယ်များသည် ရန်ကုန်ရှိ လှိုင်သာယာနှင့် ဒဂုံမြို့သစ် (တောင်ပိုင်း)၊ ကချင်ပြည်နယ်ရှိ ဖားကန့်နှင့် မိုးညှင်း၊ မန္တလေးရှိ မြင်းခြံနှင့် ချမ်းမြသာစည် စသည့် မြို့နယ်များတွင်သာ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ကို တွေ့ရသည် (Table 5 တွင် ကြည့်ပါ)။
| ဖြစ်စဉ်အများဆုံး | |||
|---|---|---|---|
| မြို့နယ် | တိုင်း/ပြည်နယ် | ဖြစ်စဉ်များ | သေဆုံးမှုများ |
| တိုက်ကြီး | ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး | 82 | 0 |
| ပုသိမ် | ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး | 80 | 11 |
| လားရှိုး | ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) | 79 | 5 |
| မြစ်ကြီးနား | ကချင်ပြည်နယ် | 72 | 3 |
| မူဆယ် | ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) | 69 | 9 |
| ဖားကန့် | ကချင်ပြည်နယ် | 66 | 53 |
| မုံရွာ | စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး | 66 | 25 |
| ကျောက်မဲ | ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း) | 61 | 10 |
| တောင်ကြီး | ရှမ်းပြည်နယ် (တောင်ပိုင်း) | 61 | 7 |
| ထားဝယ် | တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး | 60 | 11 |
| သေဆုံးမှုအများဆုံး | |||
|---|---|---|---|
| မြို့နယ် | တိုင်း/ပြည်နယ် | ဖြစ်စဉ်များ | သေဆုံးမှုများ |
| လှိုင်သာယာ | ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး | 41 | 58 |
| ဖားကန့် | ကချင်ပြည်နယ် | 66 | 53 |
| ဒဂုံမြို့သစ် (တောင်ပိုင်း) | ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး | 29 | 38 |
| မိုးညှင်း | ကချင်ပြည်နယ် | 41 | 34 |
| ကျောက်ကြီး | ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး (အရှေ့ပိုင်း) | 9 | 30 |
| မုံရွာ | စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး | 66 | 25 |
| မြင်းခြံ | မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး | 24 | 23 |
| ဖာပွန် | ကရင်ပြည်နယ် | 30 | 18 |
| ကလေး | စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး | 43 | 17 |
| ချမ်းမြသာစည် | မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး | 20 | 17 |
စာရင်းနှစ်ခုလုံးတွင် မြို့နယ် ၂ ခု တူညီစွာ ပါဝင်သည်။
မြို့နယ်အဆင့် ကိန်းဂဏန်းများသည် မြို့နယ်အတိအကျ သိရှိရသော ဖြစ်စဉ်များကိုသာ အသုံးပြုထားပြီး တိုင်းနှင့် မြို့နယ်အလိုက် စုစည်းဖော်ပြထားသည်။ ဤကာလအတွင်းရှိ ဖြစ်စဉ် ၁၆၈ ခုမှာ မြို့နယ်အတိအကျ မသိရသဖြင့် ဤဇယားတွင် ထည့်သွင်းထားခြင်း မရှိပါ။
ဖြစ်စဉ်အများဆုံး မြို့နယ် ၁၀ ခုနှင့် သေဆုံးမှု အဆိုးဝါးဆုံး မြို့နယ် ၁၀ ခုကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရာတွင် ကွဲပြားခြားနားသည်ကို တွေ့ရသည်။ အဆိုပါ စာရင်းနှစ်ခုလုံးတွင် ဖားကန့်နှင့် မုံရွာ မြို့နယ်နှစ်ခုသာ တူညီစွာပါဝင်ပြီး ဇယားနှစ်ခုပေါင်းပါက သီးခြားမြို့နယ် ၁၈ ခုအထိ ရှိနေသည်။ သေဆုံးမှု အဆိုးဝါးဆုံး မြို့နယ်များတွင် ဖြစ်စဉ်တစ်ခုလျှင် သေဆုံးမှုနှုန်း (သုည ဒသမ ၈၅) သည် ဖြစ်စဉ်အများဆုံး မြို့နယ်များ၏ သေဆုံးမှုနှုန်း (သုည ဒသမ ၁၉) ထက် ၄ ဒသမ ၄ ဆ ပိုမိုမြင့်မားသည်။
ပါဝင်လုပ်ဆောင်သူ ၂၉ ဖွဲ့ မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သော်လည်း ဖြစ်စဉ် ၉၄ ဒသမ ၂ ရာခိုင်နှုန်း (၃,၈၄၉ ခု) တွင် ဆန္ဒပြသူများ၊ စစ်တပ်နှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ ဟူသည့် အဖွဲ့ သုံးဖွဲ့သာ ပါဝင်သည် (Table 6 တွင် ကြည့်ပါ)။
| ပါဝင်လုပ်ဆောင်သူ | ဖြစ်စဉ်များ | အရပ်သားသေဆုံးမှုပါသည့် ဖြစ်စဉ်များ | အရပ်သား သေဆုံးမှု |
|---|---|---|---|
| Protesters | 2,360 | — | — |
| Myanmar Military | 763 | 183 | 537 |
| Police | 726 | 20 | 29 |
| Unidentified Armed Group | 57 | 7 | 16 |
| Unidentified Actor | 42 | 2 | 3 |
| RCSS/SSA-S | 29 | 1 | 3 |
| Pro-Military Protesters | 28 | — | — |
| KIO/KIA | 20 | — | — |
| CDM | 9 | — | — |
| PSLF/TNLA | 6 | — | — |
| (no acting party recorded) | — | 2 | 9 |
| Combined Group | — | 2 | 5 |
| USDP | — | 1 | 3 |
| Rioters | — | 1 | 1 |
ကွက်လပ်များကို ဖယ်ထုတ်ထားသည် -ဖြစ်စဉ် ၄ ခုတွင် ပါဝင်လုပ်ဆောင်သူ (Acting party) ကို မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း မရှိပါ။ ဤကာလအတွင်း သီးခြားကွဲပြားသော ပါဝင်လုပ်ဆောင်သူ ၂၉ ဖွဲ့ကို တွေ့ရသည်။
SAC တွင်လည်း ဖြစ်စဉ် ၆ ခု မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
ဤဇယားသည် မည်သူ့တွင် တာဝန်ရှိသည်ကို အဆင့်သတ်မှတ်ထားခြင်း မဟုတ်ပါ။ ပထမကော်လံသည် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ပါဝင်ပတ်သက်သည့် အကြိမ်ရေကိုသာ ရေတွက်ထားပြီး၊ ဒုတိယနှင့် တတိယကော်လံများသည် မှတ်တမ်းများအရ ၎င်းအပေါ် သတ်မှတ်ထားမှုကို ရေတွက်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ မတူညီသော တိုင်းတာချက်များ ဖြစ်သည်။
ဖြစ်စဉ်များတွင် ပါဝင်သူများကို လေ့လာရာတွင် အဓိကအချက် (၂) ချက်ကို တွေ့ရသည်။
(၁) ဆန္ဒပြသူများသည် ဖြစ်စဉ်အများဆုံး (၂,၃၆၀ ခု) တွင် ပါဝင်သော်လည်း ထိုဖြစ်စဉ်များတွင် အရပ်သားသေဆုံးမှု မှတ်တမ်းမရှိပေ။ ဆန္ဒပြပွဲတစ်ခုတွင် ဖြစ်ပွားသော သေဆုံးမှုကို ဆန္ဒပြသူများအား တိုက်ခိုက်သည့်ဘက်၏ ဖြစ်စဉ်တွင် မှတ်တမ်းတင်ပြီး ဆန္ဒပြမှုအတန်းတွင် မှတ်တမ်းမတင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
(၂) စစ်တပ်နှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်သည့် ဖြစ်စဉ်အရေအတွက် နီးပါးတူညီသော်လည်း (၇၆၃ နှင့် ၇၂၆ ခု) သေစေနိုင်စွမ်း လုံးဝကွာခြားသည်။ စစ်တပ်ပါဝင်သည့် ဖြစ်စဉ်များ၏ ၂၄ ဒသမ ၀ ရာခိုင်နှုန်းတွင် အရပ်သားသေဆုံးမှုရှိခဲ့ပြီး၊ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များ ပါဝင်သည့်ဖြစ်စဉ် (၂ ဒသမ ၈ ရာခိုင်နှုန်း) ထက် ၈ ဒသမ ၇ ဆ ပိုများသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့နှစ်ဖွဲ့ကို "လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များ" ဟု ပေါင်းခေါ်လိုက်ပါက စစ်တပ်က ပါဝင်လုပ်ဆောင်သူဖြစ်သည့် ဖြစ်စဉ်များတွင် အရပ်သားသေဆုံးမှု မည်မျှ ပိုမိုမှတ်တမ်းဝင်သည်ကို ဖုံးကွယ်ရာရောက်မည် ဖြစ်သည်။
အရပ်သား ၆၀၆ ဦး သေဆုံးခဲ့သည့် ဖြစ်စဉ်များအနက် ၉၃ ရာခိုင်နှုန်းမှာ စစ်တပ်နှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့တို့ ပါဝင်ပတ်သက်သည့် ဖြစ်စဉ်များအတွင်း သေဆုံးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခအလွှာတွင်မူ KIO/KIA၊ RCSS/SSA-S နှင့် KNU/KNLA တို့သည် အဓိက အင်အားစုများအဖြစ် ဆက်ရှိနေသည် (Annex C, လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ ဖြစ်စဉ်များတွင် ပါဝင်သည့် အဖွဲ့အစည်းများ တွင် ကြည့်ပါ)။
| ဆန္ဒပြပွဲနှင့် နှိမ်နင်းမှု | လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခ | အဆိုပါအလွှာနှစ်ခုပြင်ပ | |
|---|---|---|---|
| ဖြစ်စဉ်များ | 3,817 | 184 | 84 |
| သေဆုံးသူ | 561 | 218 | 17 |
| စစ်တပ်နှင့် ဆက်စပ်အဖွဲ့များ | 8 | 142 | 10 |
| လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ | 0 | 12 | 0 |
| အရပ်သားများ | 553 | 46 | 7 |
| အတည်မပြုနိုင်သူများ | 0 | 18 | 0 |
ဆန္ဒပြပွဲနှင့် နှိမ်နင်းမှုများသည် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးနှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် အများဆုံးဖြစ်ပြီး၊ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများသည် ရှမ်းပြည်နယ် (မြောက်ပိုင်း)နှင့် ကချင်ပြည်နယ်တွင် အများဆုံးဖြစ်သည်။
အဆိုပါအလွှာနှစ်ခုပြင်ပရှိ ဖြစ်စဉ်အမျိုးအစားများ - အခြား၊ မဟာဗျူဟာမြောက် အပြောင်းအလဲများ၊ ပစ်မှတ်ထား အကြမ်းဖက်မှု။
အချက်အလက်များအရ ဤကာလအတွင်း တပြိုင်နက်တည်းဖြစ်ပေါ်နေသော မတူညီသည့် ပဋိပက္ခပုံစံ နှစ်ရပ်ကို တွေ့ရသည်။ ဆန္ဒပြပွဲများနှင့် နှိမ်နင်းမှုများသည် ဖြစ်စဉ်အများဆုံးဖြစ်ပြီး (၅၉ ရက်လုံးတွင် ဖြစ်စဉ် ၃,၈၁၇ ခု)၊ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများသည်လည်း ကာလတစ်လျှောက်လုံး တပြိုင်နက်တည်း ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားနေခဲ့သည်။
လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများသည် စုစုပေါင်းဖြစ်စဉ်၏ ၄ ဒသမ ၅ ရာခိုင်နှုန်း (ဖြစ်စဉ် ၁၈၄ ခု) သာရှိသော်လည်း ၅၉ ရက်အနက် ၄၇ ရက်၊ ရက် ၅ ရက်လျှင် ၄ ရက်ခန့်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
အရေအတွက်အားဖြင့် တစ်ရက်လျှင် ဖြစ်စဉ် ၄ ခုအောက်သာ ရှိသည်။ ဤအချက်က လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခသည် အာဏာသိမ်းမှုကို တုံ့ပြန်ရာမှ ရံဖန်ရံခါ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းမျိုး မဟုတ်ကြောင်း ပြသနေပြီး ပထမဆုံး လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခ ဖြစ်စဉ်ကို ဖေဖော်ဝါရီ ၄ ရက်တွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ ဖြစ်စဉ်အရေအတွက် နည်းပါးသော်လည်း အဆိုပါ လက်နက်ကိုင် ပဋိပက္ခများကြောင့် သေဆုံးမှုမှာ စုစုပေါင်းသေဆုံးမှု၏ ၂၇ ဒသမ ၄ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိသည်။
အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ဖွဲ့စည်းလာသည့် အဖွဲ့ ၃ ဖွဲ့ (Generation Z Power, Hta-Naung Task Force နှင့် YURF) သည် မတ်လ နောက်ဆုံးပတ်တွင် ဖွဲ့စည်းကြောင်း ကြေညာသည့် ဖြစ်စဉ်တစ်ခုစီဖြင့်သာ မှတ်တမ်းဝင်ပြီး သေဆုံးမှုပါသည့် ဖြစ်စဉ်တွင် တစ်ဖွဲ့မျှ မပါပေ။
ဤကာလအတွင်း လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များသည် လူ ၆,၂၃၃ ဦးကို ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခဲ့ပြီး မှတ်တမ်းတင် သေဆုံးသူအရေအတွက်ထက် ၈ ဆနီးပါး ရှိသည်။
နေရပ်စွန့်ခွာမှုနှင့် ပတ်သက်၍ မှတ်တမ်းတင်ထားသော နေရပ်စွန့်ခွာမှုဖြစ်စဉ် ၄၄,၁၁၆ ခု ရှိခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့အနက် ၉၅ ရာခိုင်နှုန်းမှာ မတ်လအတွင်း၌သာ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် ယခုအစီရင်ခံစာကာလအတွင်း ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာသူ ၂၄,၂၅၁ ဦး ရှိခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်းတို့အနက် ၂၃,၃၁၄ ဦးမှာ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ရက်နေ့က ပြုလုပ်ခဲ့သည့် အထွေထွေလွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်ကြောင့်သာ ဖြစ်သည် (Table 8 တွင် ကြည့်ပါ)။
| အညွှန်းကိန်း | ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ | ၂၀၂၁ မတ် | ကာလ | QoQ | YoY |
|---|---|---|---|---|---|
| ဖမ်းဆီးခံရသူ | 2,702 | 3,531 | 6,233 | — | — |
| နေရပ်စွန့်ခွာမှုဖြစ်စဉ်များ | 2,104 | 42,012 | 44,116 | — | — |
| ဘက်ပြောင်း/လက်နက်ချသူ | 0 | 13 | 13 | — | — |
| ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာသူများ | 23,948 | 303 | 24,251 | — | — |
နေရပ်စွန့်ခွာမှု ကိန်းဂဏန်းများသည် လူဦးရေကို ရေတွက်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဖြစ်စဉ်အလိုက် နေရပ်စွန့်ခွာမှု အကြိမ်ရေကို ပေါင်းရုံးထားခြင်း ဖြစ်သည်။
ဤအညွှန်းကိန်း ၄ ခုကို လေ့လာကြည့်ပါက ဦးတည်ရာ မတူညီကြောင်း တွေ့ရသည်။ ဖမ်းဆီးမှုများမှာ ၃၁ ရာခိုင်နှုန်း (၂,၇၀၂ မှ ၃,၅၃၁ သို့) တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး၊ နေရပ်စွန့်ခွာရမှုများမှာမူ ၂၀ ဆ (၂,၁၀၄ မှ ၄၂,၀၁၂ သို့) အဆမတန် မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရသူများ လွတ်မြောက်မှုကိန်းဂဏန်းမှာ ၉၉ ရာခိုင်နှုန်း ကျသွားခဲ့သည်ဟု ထင်ရသည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ၏ လွတ်မြောက်မှု (၂၃,၉၄၈) အနက် ၂၃,၃၁၄ သည် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ရက်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့် တစ်ခုတည်းမှဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့မှာ ယခုအစီရင်ခံစာကာလမတိုင်မီကတည်းက ဖမ်းဆီးခံထားရသူများ ဖြစ်သည်။ ဤထူးခြားသည့်အခြေအနေကို ဖယ်ထုတ်ပြီး တွက်ချက်ကြည့်ပါက ယခုသုံးလပတ်အတွင်း ဖမ်းဆီးမှု ၆,၂၃၃ ရှိသော်လည်း လွတ်မြောက်မှု ၉၃၇ သာ ရှိသည်။ ဖမ်းဆီးခံရမှုများသာ ဆက်တိုက် ဝင်ရောက်နေပြီး ပြန်လည်လွတ်မြောက်မည့် ထွက်ပေါက်မှာ မရှိသလောက် နည်းပါးသည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် ပထမသုံးလပတ်အတွင်း မှတ်တမ်းများအရ ဘက်ပြောင်းခိုလှုံသူ ၁၃ ဦးရှိပြီး၊ ထိုဖြစ်စဉ်များသည် မတ်လအတွင်းမှာသာ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် (Table 8 တွင် ကြည့်ပါ)။ အဆိုပါ ၁၃ ဦးအနက် ၁၂ ဦးမှာ မတ်လ ၂ ရက်နေ့က ဖာပွန်ဒေသရှိ KNU/KNLA တပ်မဟာ (၅) ထံသို့ သွားရောက်ပူးပေါင်းခဲ့သည့် စစ်တပ်မှဖြစ်သည်။ ယင်းဖြစ်စဉ်ကို ဖယ်ထုတ်ပါက ဤသုံးလပတ်အတွက် CDM တွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် ပြည်မြို့မှ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးကိုသာ ဘက်ပြောင်းခိုလှုံသူအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
ထိုကာလများအတွင်းမှာပင် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များ အိန္ဒိယနိုင်ငံဘက်သို့ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ထွက်ပြေးမှုများလည်း ရှိခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလကုန်ပိုင်းတွင် စစ်ကိုင်းတိုင်းမှလည်းကောင်း၊ မတ်လ ပထမနှစ်ပတ်အတွင်း ချင်းပြည်နယ်မှလည်းကောင်း အသီးသီး ထွက်ပြေးခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။ သတင်းဖော်ပြချက်များအရ ၎င်းတို့သည် စစ်တပ်၏ အမိန့်ကို နာခံရန် ငြင်းဆန်သည့်အနေဖြင့် ထွက်ပြေးခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်းတို့ကို မည်သည့်အဖွဲ့အစည်းက လက်ခံခဲ့ကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်များတွင် ဖော်ပြထားခြင်း မရှိသောကြောင့် MCARI အနေဖြင့် ဤနယ်စပ်ဖြတ်ကျော်မှုများကို ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်မှုအဖြစ်သာ မှတ်တမ်းတင်ပြီး ဘက်ပြောင်းခိုလှုံသူ အရေအတွက်တွင် ထည့်သွင်းထားခြင်း မရှိပါ။
ဤအရေအတွက် ၁၃ ဦးဆိုသည်မှာ ရရှိနိုင်သမျှ အနည်းဆုံးကိန်းဂဏန်းသာ ဖြစ်ပါသည်။ သတင်းမီဒီယာများတွင် ဖော်ပြခြင်းမရှိခဲ့သဖြင့် မှတ်တမ်းမဝင်ခဲ့သော စစ်တပ်နှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၏ တာဝန်စွန့်ခွာမှု မည်မျှရှိသည်ကို ဤမှတ်တမ်းက မဖော်ပြနိုင်ပါ။
ဖမ်းဆီးမှုများသည် သေဆုံးမှုအများဆုံး နေရာများတွင် အမြဲဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပေ။ ရန်ကုန်၊ တာမွေမြို့နယ်တွင် ဖမ်းဆီးခံရသူ ၄၄၃ ဦး ရှိသော်လည်း သေဆုံးသူ ၃ ဦးသာ မှတ်တမ်းဝင်သည် (Figure 4 တွင် ကြည့်ပါ)။
ဤမြို့နယ် ၁၀ ခုသည် ဤကာလအတွင်း မှတ်တမ်းတင် ဖမ်းဆီးခံရသူ ၆,၂၃၃ ဦးအနက် ၂,၃၆၁ ဦး ပါဝင်သည့် နေရာများဖြစ်သည်။ ဖမ်းဆီးခံရသူ ၇၅၃ မှာ မြို့နယ်အဆင့် အတည်မပြုနိုင်သော ဖြစ်စဉ်များတွင် ပါဝင်သည်။
ဖမ်းဆီးမှုများ၏ နယ်မြေပျံ့နှံ့မှု အနေအထားသည် သေဆုံးမှုအများဆုံးနေရာများနှင့် အများအားဖြင့် မတူညီဘဲ ဖြစ်စဉ်အများဆုံး စာရင်းနှင့် မြို့နယ် ၁၀ ခုအနက် ၄ ခုသာ ထပ်တူကျသော တတိယမြောက်ပုံစံ ဖြစ်သည်။ ဖမ်းဆီးမှုအများဆုံး မြို့နယ် ၁၀ ခုတွင် ဖမ်းဆီးခံရသူ ၂,၃၆၁ (စုစုပေါင်း၏ ၃၇ ဒသမ ၉ ရာခိုင်နှုန်း) အထိ စုပြုံနေသော်လည်း၊ ၎င်းမြို့နယ် ၁၀ ခုပေါင်းမှ သေဆုံးမှု ၇၅ ဦး (တစ်နိုင်ငံလုံး သေဆုံးမှု၏ ၉ ဒသမ ၄ ရာခိုင်နှုန်း) သာ ရှိသည်။
ထို့အပြင် သေဆုံးမှု အဆိုးဝါးဆုံး မြို့နယ် ၁၀ ခု စာရင်းနှင့် ထပ်တူကျသည့် မြို့နယ်ဟူ၍ ၁ ခုသာ ရှိသည်။ ဤကွဲလွဲမှုကို တာမွေမြို့နယ်က သက်သေပြနေသည်။ တာမွေမြို့နယ်သည် တစ်နိုင်ငံလုံးတွင် ဖမ်းဆီးမှုအများဆုံး (၄၄၃ ဦး) ရှိခဲ့သော်လည်း သေဆုံးသူ ၃ ဦးသာ ရှိခဲ့သည်။ ဖမ်းဆီးမှုမြေပုံနှင့် သေဆုံးမှုမြေပုံမှာ လုံးဝနီးပါး မတူညီပေ။ ဖမ်းဆီးမှုမြေပုံနှင့် ဖြစ်စဉ်မြေပုံမှာမူ မြို့နယ် ၁၀ ခုအနက် ၄ ခု ထပ်တူကျသည်။
ဒေတာများအရ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းမှုနှင့် ဖိနှိပ်မှုဗျူဟာများ ပြောင်းလဲလာသည်ကိုလည်း တွေ့ရသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း ဖမ်းဆီးမှုများသည် နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များနှင့် ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင်များကို အဓိက ပစ်မှတ်ထားခဲ့သော်လည်း၊ မတ်လတွင်မူ CDM လှုပ်ရှားမှုကို ဖြိုခွင်းရန်အတွက် သပိတ်မှောက် ဝန်ထမ်းများ၊ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများ၊ သတင်းထောက်များနှင့် ရပ်ကွက်ကင်းစောင့်သူများဆီသို့ ပစ်မှတ်ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ ထို့ပြင် အကြမ်းဖက်မှုများသည် နေ့ခင်းဘက် ဆန္ဒပြပွဲများ၌သာမကဘဲ၊ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များသည် ညအချိန် ဝင်ရောက်စီးနင်းခြင်း၊ လူနေရပ်ကွက်များအတွင်း အကြောင်းမဲ့ ရမ်းသမ်းပစ်ခတ်ခြင်းနှင့် အရပ်သားများ၏ အတားအဆီးများကို ဖျက်ဆီးခြင်းစသည့် ညအချိန်အကြမ်းဖက်မှုဗျူဟာ (Nocturnal terror tactics) ကို လူထုအား အကြောက်တရားသွင်းရန် ပိုမိုသုံးစွဲလာကြသည်။
အချက်အလက်များအရ နေရပ်စွန့်ခွာမှုများသည် ဖြစ်စဉ်အနည်းငယ်အပေါ်တွင်သာ စုပြုံနေသည်ကို တွေ့ရပြီး မှတ်တမ်းတင်ထားသော နေရပ်စွန့်ခွာမှုဖြစ်စဉ် ၂၈ ကြိမ်မှ နေရပ်စွန့်ခွာမှု ၄၄,၁၁၆ အထိ ရှိခဲ့သည်။ ဖြစ်စဉ် ၂၈ ကြိမ်အနက် အဓမ္မ နေရပ်စွန့်ခွာခိုင်းမှု ၆ ကြိမ် ပါဝင်သည်။ ကျန်ရှိသော ဖြစ်စဉ် ၂၂ ကြိမ်မှာ အခြားဖြစ်စဉ်များ ဖြစ်ပြီး တိုက်ပွဲများကြောင့် ၁၁ ကြိမ်၊ လက်နက်ကြီး / ဒုံးကျည်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၄ ကြိမ်၊ အရပ်သားများအား တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၃ ကြိမ်၊ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၂ ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး မီးရှို့ဖျက်ဆီးမှုနှင့် မိုင်းကြောင့် ၁ ကြိမ်စီ ဖြစ်သည်။ ပမာဏအားဖြင့်မူ ၄၄,၁၁၆ အနက် ၂၆,၀၀၀ မှာ အဓမ္မ နေရပ်စွန့်ခွာခိုင်းမှု ၆ ကြိမ်တွင် ရှိသည်။ သို့သော် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှု နှစ်ကြိမ်သည် မြေပြင်တိုက်ပွဲ ဆယ့်တစ်ကြိမ်လုံးထက် မှတ်တမ်းတင်ထားသော နေရပ်စွန့်ခွာမှု ၃ ဒသမ ၆ ဆ ပိုများသည်။
ထို့အပြင် ဖမ်းဆီးမှုများကို ခြေရာခံရာတွင် တိကျသော ပထဝီဝင်နေရာဒေသ အချက်အလက်မရှိခြင်းသည်လည်း စိန်ခေါ်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဖြစ်စဉ် ၁၆၈ ခုတွင် သတင်းရင်းမြစ်များက မြို့နယ်အမည် အတိအကျမဖော်ပြဘဲ ဒေသအမည် (ဥပမာ - "ရန်ကုန်"၊ "မန္တလေး"၊ "နေပြည်တော်") ကိုသာ ယေဘုယျဖော်ပြခဲ့သည်။ ဤကဲ့သို့ တိကျသောနေရာဒေသမပါဝင်သည့် ဖြစ်စဉ်များသည် စုစုပေါင်းဖြစ်စဉ်များ၏ ၄ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှိသော်လည်း စုစုပေါင်း ဖမ်းဆီးခံရသူအရေအတွက်၏ ၁၂ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ပါဝင်နေသည်။ ထို့ကြောင့် Figure 4 ပါ မြို့နယ်အလိုက် ကိန်းဂဏန်းတိုင်းသည် ထိုမြို့နယ်အတွက် အနည်းဆုံးအရေအတွက်သာဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့အကြား အစဉ်လိုက်မှာလည်း သေချာမှုမရှိပေ။
မှတ်တမ်းတင်ထားသော သေဆုံးသူ ၇၉၆ ဦးဆိုသည့် အရေအတွက်ကို တိကျသောကိန်းဂဏန်းတစ်ခုအဖြစ်ထက် အနည်းဆုံးအရေအတွက်အဖြစ်သာ မှတ်ယူရမည်ဖြစ်သည်။ ဖြစ်စဉ် ၉၁ ခုတွင် သေဆုံးသူ ရှိ၊ မရှိကို သတင်းရင်းမြစ်များက ဖော်ပြခြင်း မရှိသဖြင့် ၎င်းတို့တွင် သေဆုံးမှု မထည့်သွင်းထားပါ။ ထို့အပြင် သေဆုံးကြောင်း အတည်ပြုနိုင်သည့် ၁၈ ဦးမှာ မည်သည့်ဘက်မှဖြစ်ကြောင်း အတည်မပြုနိုင်သည့်အတွက် ၎င်းတို့ကို လက်နက်ကိုင်များ (သို့မဟုတ်) အရပ်သားများအဖြစ် ခွဲခြားသတ်မှတ်၍မရနိုင်ပေ။ ၇၉၆ သည် အနည်းဆုံးအရေအတွက်ဖြစ်ပြီး ၎င်းထက် မည်မျှပိုများသည်ကို မှတ်တမ်းမှ သိရှိနိုင်ခြင်း မရှိပေ။
ဤကာလအတွင်း MCARI ၏ Taxonomy တွင် ပါဝင်သည့် Category ၃၇ ခုအနက် ၁၁ ခုမှာ သုည ဖြစ်နေသည်။ အထူးသဖြင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုမှာ သုည ဖြစ်နေခြင်းသည် ထိုဖြစ်ရပ်များ မြေပြင်၌ မရှိခြင်းကြောင့်မဟုတ်ဘဲ၊ မီဒီယာများက သတင်းတင်ပြနိုင်ခြင်း မရှိသေးခြင်း သို့မဟုတ် မှတ်တမ်းတင်ရန် ခက်ခဲနေခြင်းကြောင့် ဖြစ်နိုင်ခြေ အများဆုံးဖြစ်သည်။
မှတ်တမ်းတင်ထားသော သေဆုံးမှုအရေအတွက် (၇၉၆ ဦး) မှာ အတည်ပြုနိုင်သမျှ အနည်းဆုံး ပမာဏသာ ဖြစ်သည်။
ဤ Report ပါ ကိန်းဂဏန်းများကို MCARI ၂၀၂၁ Edition (v1.0) ဒေတာဖိုင်မှ တွက်ချက်ထုတ်ယူထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဖြစ်စဉ် ၉၁ ခုတွင် သေဆုံးသူ ရှိ၊ မရှိကို သတင်းရင်းမြစ်များက ဖော်ပြခြင်း မရှိသဖြင့် ၎င်းတို့တွင် သေဆုံးမှု မထည့်သွင်းထားပါ။ နေရပ်စွန့်ခွာမှု ကိန်းဂဏန်း (၄၄,၁၁၆) သည် လူဦးရေကို ရေတွက်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဖြစ်စဉ်အလိုက် နေရပ်စွန့်ခွာမှု အကြိမ်ရေကို ပေါင်းရုံးခြင်း ဖြစ်သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် ပထမသုံးလပတ် (Q1 2021) သည် ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်မှ မတ် ၃၁ ရက်အထိ အကျုံးဝင်သည်။ MCARI ၏ မှတ်တမ်းများသည် အာဏာသိမ်းသည့်နေ့မှစ၍ စတင်သည်။